Tüketim Toplumunda Tükenen Sağlık Çalışanları, Çıkış Yolları

Özellikle son yıllarda hekimlerde, sağlık çalışanlarında ortaya çıkan tükenmişlik durumunu ve bu tabloyu yaratan koşulları değerlendirmek, çözüm önerileri geliştirebilmek amacıyla, 13 Mart 2018, Salı günü 19.00’da Odamız Cağaloğlu binasında “Tüketim Toplumunda Tükenen Sağlık Çalışanları, Çıkış Yolları” başlıklı bir panel gerçekleştirildi.

Aynı zamanda bu yılki 14 Mart Tıp Haftası’nın da ana başlığı olan “Tükenmiyoruz, Birlikte Güçlüyüz” çağrısı kapsamında gerçekleştirilen panelin kolaylaştırıcılığını TTB Merkez Konseyi Başkanı Prof. Dr. Raşit Tükel yaparken, konuşmacılar Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Ercan Özmen ile TTB Genel Sekreteri Dr. Sezai Berber oldu.

Eğitici bir karakteri de olan panelde tükenmişlik olgusuna dair Türkiye’den ve dünyadan çalışmalar da dile getirildi.

Panelin açılışını Odamız Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Melahat Cengiz yaparak panelistleri kürsüye davet etti.

Prof. Dr. Raşit Tükel yaptığı açılış konuşmasında şunları söyledi: “Tükenme, birçok olayın sonunda ortaya çıkan bir durum. Özellikle sağlık alanında çok daha fazla karşımıza çıkmaya başladı. Hele ki yaşanan intiharlar bu konunun aciliyetini bizlere hatırlattı, acilen atılması gereken adımlar olduğunu ortaya çıkardı. Öncelikle sağlık politikalarına göz gezdirdiğimizde karşımıza 15 yıldır uygulanmakta olan Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) çıkıyor. Program başlatılırken, 2004 yılında, ilk olarak performansa dayalı ek ödeme gündeme gelmişti; bu sistemin ana özelliği çok fazla hasta görmek ve çok fazla işlem yapmaya dayanmasıydı. Çok uzun saatler çalışmayı, çok yorucu bir iş temposunu beraberinde getiriyordu. Çalışma koşulları fazla değişmeksizin, daha çok hasta bakılıyor, daha çok ameliyat yapılıyordu. 2002 ile 2016 arasında Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastanelerin sayısındaki artış yüzde 23 iken, aynı hastanelerde ameliyatlardaki artış oranı yüzde 130, hasta başvuru sayısındaki artış oranı ise yüzde 210 oldu. Çalışma ortamlarımız çok önemli; hastalarımıza nitelikli bir sağlık hizmeti verebilmek için kendi sağlığımızı da korumamız gerekiyor. Oysa performans sisteminde bunun da ortadan kaldırıldığını görüyoruz. Çok fazla hasta görmeye odaklandığınız için işin eğitim boyutu aksıyor. Şehir hastaneleriyle birlikte ise hekimlerin bir araya geleceği, dinleneceği mekanlar ortadan kaldırıldı. Bir araya gelmenin koşulları ortadan kalkmış oldu. O devasa hastanelere baktığınızda sağlık çalışanlarının birbiriyle temas etmesinin mümkün olmadığını görüyorsunuz. Çok hastaya bakmak zorunda bırakılıyor, çok tetkik isteniyor, sağlık çalışanlarının iş yükü alabildiğine artırılıyor, çalışma koşulları da düzeltilmiyor, tam tersine kötüye gidiyor. Hekimler ve sağlık çalışanları uzun saatler boyunca çalıştırılıyor; kimi intihar vakalarında uzun çalışma saatleri konusunda bir takım bulgular olduğunu gördük. Bütün bu koşulların bizi getirdiği nokta; tükenme. Biz tükenme olgusuna sağlık politikalarına bakmadan yaklaşırsak eksik kalır. Elbette sadece sağlık politikaları açısından değil, değişik boyutlarıyla ele almak gerekiyor. Bugünkü panelde çıkış yollarını da konuşmak, tartışmak istiyoruz. Çünkü herkesin ortak yaşadığı sorunlar var; çözüm yollarını da birlikte değerlendireceğiz.”

Dr. Tükel yaptığı açılış konuşmasının ardından sözü ilk panelist olan Prof. Dr. Ercan Özmen’e verdi.

Dr. Ercan Özmen sunumunda tükenmişlik sendromunun oluşum nedenlerini ve buna ilişkin çıkış yollarını değerlendirdi ve yapılması gereken bireysel ve örgütsel çabaları aktardı. Dr. Özmen tükenmişlik sorununa karşı birlikte olmanın ve dayanışmanın son derece önemli olduğunu belirtti. Hekimlerin ve sağlık çalışanlarının bireysel olarak da sosyal biçimlerde yaşamayı öncelemesi gerektiğini aktardı.

Dr. Ercan Özmen’in sunumu için tıklayınız.

Ardından söz alan ikinci panelist Dr. Sezai Berber ise sunumunda; son yıllarda artış gösteren intihar vakalarıyla ilgili olarak yapılan çalışmaları aktardı. İntiharların tarihçesi, oluşum mekanizmalarını dile getirerek,  önlenebilir olduğunu belirtti ve sorunlar karşısında bir arada olmanın, bir arada hareket edebilmenin önemini vurguladı.

Dr. Sezai Berber’in sunumu için tıklayınız.

Yapılan sunumların ardından toplantının ikinci bölümü katılımcıların soru ve katkılarıyla forum şeklinde sürdürüldü.

Katkı ve katılım sağlayan tüm meslektaşlarımıza teşekkür ediyor, yaşadığımız sorunlar karşısında bir kez daha “Tükenmiyoruz: Birlikte Güçlüyüz” çağrısını yineliyoruz.