sağlık bakanlığı sertifikalı eğitim yönetmeliği hakkında hukuki değerlendirme

Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği, 21 Ağustos tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak, sessiz sedasız olarak yürürlüğe girmiş durumda.

1-Oysa Yönetmelik; mezuniyet sonrası uygulanması “özel bilgi ve/veya beceriye dayalı mesleki yeterlilikleri kazandırmaya yönelik olarak yapılacak sertifikalı eğitimlere” ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.

2- Sertifikalı eğitim programı; yeterlilik kazandırmak amacıyla sağlık alanında düzenlenecek örgün ve/veya uzaktan eğitim programı olarak tanımlanmıştır.
 
3- Bu sertifikalı eğitimlerin Bakanlık, Türk Silahlı Kuvvetleri, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişilerce Bakanlıkça izin verilen eğitim merkezlerinde düzenlenebileceği öngörülmüş/kabul edilmiştir.
 
4-Yönetmelik; tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık sonrası ilgili uzmanlık alanlarına özgü sertifika eğitimlerinin kapsam dışında olduğunu belirtmiştir.

5-Yönetmeliğin 4. maddesine göre; Sertifikalı eğitim alanları, ulusal sağlık politikaları ve Bakanlığın stratejik planları doğrultusunda sağlık alanında ülkenin ihtiyacı olan nitelikli insan gücünü yetiştirmeye yönelik olarak Bakanlıkça belirlenir.

6-Keza Bakanlık, ulusal sağlık politikaları ve stratejik planları doğrultusunda sağlık  alanında ülkenin ihtiyacı olan nitelikli insan gücünü dikkate alarak, ihtiyaç fazlasının oluşması durumunda, mevcut eğitim merkezlerinin eğitim programlarını durdurabilir veya yeni eğitim merkezlerinin açılmasına izin vermeyebilir.
 
7-Sertifikalı eğitim taleplerini değerlendirip, karara bağlamak, sertifikalı eğitimlerle ilgili bilimsel usul ve esasları belirlemek için her konu için ayrı ayrı Sertifikalı Eğitim Bilim Komisyonu kurulacaktır.

Belirtelim ki Sertifikalı Eğitim Bilim Komisyonu; eğitimler sonunda uygulanacak sınavların bilimsel açıdan usul ve esaslarını, sertifikaların geçerlilik süresi ve yenilenmesiyle ilgili standartları, eğitimlerin özelliklerine göre eğitici ve eğitim sorumlularının niteliklerini, yurt dışından alınan sertifikaların ve eğitici belgelerinin denklik kriterlerini belirlemek gibi çok sayıda görevi yerine getirmektedir.

8-Sertifikalı Eğitim Bilim Komisyonu Bakanlık onayı ile Genel Müdürlük bünyesinde Sağlık Eğitimi Genel Müdürü veya görevlendireceği genel müdür yardımcısı ya da daire başkanı başkanlığında; sertifikalı eğitim için başvuruda bulunan birimin ilgili genel müdür yardımcısı veya daire başkanı ile konunun uzmanlarından oluşan; her sertifikalı eğitim alanı için ayrı ayrı olmak üzere en az 7 kişiden oluşan bir Komisyondur. Gerek görüldüğünde Komisyona yeterli sayıda uzman çağrılabilmektedir.

9-Sertifikalar belirli süreler ile verilecek, yani bir geçerlilik süresine sahip olacak, bu süre sonunda yapılacak eğitimde ve/veya sınavda başarılı olanlara yeniden sertifika verilecektir. Yönetmelik bu durumu “sertifika yenileme” olarak adlandırmaktadır.

10-Sertifikalı eğitim alanının Bakanlık tarafından belirlenmesi dışında müracaatta/
talepte bulunmak da mümkündür. Bunun için:
 
a) Bakanlık merkez birimleri ve bağlı kuruluşlarının talepleri Genel Müdürlüğe,
b) İl sağlık müdürlüklerinin talepleri Bakanlığın ilgili birimlerine,
c) Türk Silahlı Kuvvetleri, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerin ve gerçek kişilerin talepleri il sağlık müdürlükleri veya Bakanlığın ilgili birimlerine yapılır.

Birimlerin uygun görerek Genel Müdürlüğe ilettiği başvurular, ilgili alana mahsus olarak kurulan Komisyonda değerlendirilerek standartları belirlenir.

11-Komisyon tarafından standartlar belirlendikten sonra, bu alanda eğitim programı açmak isteyenlerin müracaatları, Genel Müdürlükçe belirlenen usul ve esaslara göre il sağlık müdürlüğü veya Bakanlığın ilgili birimine yapılacaktır.

12-Üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişilerce düzenlenecek eğitici eğitimi sertifika programı açılması ile ilgili izinleri vermek yetkisi Genel Müdürlüğe verilmiştir.

13-Sertifikalı eğitimler, Bakanlık birimleri, üniversiteler, Gülhane Askeri Tıp Akademisi, kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişilerce, standartlara uygun eğitim merkezlerinde yürütülecektir. Eğitim merkezlerinin niteliği ise Genel Müdürlükçe hazırlanacak tebliğe bırakılmıştır.

14-Eğitim merkezleri tarafından düzenlenen eğitimlerde, belirlenen niteliklere uygun bir kişi eğitim sorumlusu olarak görevlendirilecektir.  Eğitim sorumlusu eğitimin belirlenen standartlara uygun olarak yürütülmesini sağlayacak kişidir.

15-Eğitimin alanıyla ilgili eğitici eğitimi sertifikasına sahip veya Komisyonca belirlenen nitelik ve sayıda eğitici de görevlendirilir.

Eğitim merkezleri, sertifikalı eğitimlerde görev alacak eğiticilerin yetiştirilmesi amacıyla eğitici eğitimi sertifika programları düzenleyebilir. (Eğitici eğitimi sertifika programı açılması ile ilgili izinleri Genel Müdürlük verir.)

16-Eğitimlerin süresi, kazandırılacak mesleki nitelik ve yeterlikler dikkate alınarak Komisyon tarafından belirlenir. Program çerçevesinde belirlenen toplam eğitim süresi bir yılı aşmamak kaydıyla yıl içinde değişik zamanlara yayılabilir.

17- Eğitim merkezleri, Bakanlığın talebi, şikayet ve soruşturma halleri üzerine yapılacak olağan dışı denetimler hariç olmak üzere, alanına göre belirlenen standart ve aralıklarla olağan olarak Genel Müdürlük veya il sağlık müdürlüklerince denetlenir.

Denetimler sonucunda eğitim yetkisi verilmesine ilişkin şartları taşımadığı ya da kaybettiği belirlenen eğitim merkezlerine, eksikliklerin tamamlanması için, eksikliğin niteliğine göre yeterince süre verilir. Bu süre içinde eğitim yapılamaz. Eksikliğin giderilmesinin mümkün olmadığı durumlarda veya süre sonuna kadar gerekli düzenlemelerin yapılmaması halinde merkezin eğitim yetkisi iptal edilir.

18- Eğitim Merkezlerinde düzenlenecek eğitim programları için kişi başına ödenecek kursiyer ücretine ilişkin usul ve esaslar, konusuna göre Komisyon’un görüşleri alınarak Bakanlıkça tespit edilir ve duyurulur.

19- Düzenlenen sertifikalı eğitim programları sonunda belirlenen usul ve esaslara
göre sınav yapılır. İlk sınavda başarılı olamayanlara 2 kez sınav hakkı tanınır.
Sınav sonunda başarılı olanlara sertifika verilir.

20- Sertifikalı eğitim olarak belirlenmiş bir alanda, yurt içinden önceden alınan sertifikalar, denklik kriterleri Komisyonca belirlenmek kaydıyla Genel Müdürlükçe tescil edilir.

21- Sağlık alanında özel mevzuatına göre yapılmış olan eğitimler sonucunda verilen sertifikaya sahip kişiler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren tescil amacıyla 6 ay içerisinde Genel Müdürlüğe başvururlar.

Belirtilen süre içerisinde tescil işlemleri için başvuruda bulunmayanların sertifikaları geçersizdir.

22- Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce sağlık alanında özel mevzuatına göre alınmış sertifikası olan kişilerin sertifikaları, mevzuatında belirtilen süre sonuna kadar geçerlidir. Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce sağlık alanında düzenlenmiş özel mevzuatı olup geçerlilik süresi belirtilmeden alınmış sertifikası olan kişilerin sertifikaları bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 2 yıl süreyle geçerlidir.

23- Halen eğitim merkezi olarak faaliyet gösteren eğitim merkezleri durumlarını yayımlandığı tarihten itibaren en geç 6 ay içerisinde yönerge ve tebliğlere uygun hale getirecektir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Adı geçen Yönetmelik adeta pimi çekilmiş bir bomba gibidir.

Öncelikle nelerin/hangi konuların sertifika programı kapsamında olacağı belli değildir. Bakanlığa “ulusal sağlık politikaları ve Bakanlığın stratejik planları doğrultusunda ve sağlık alanında ülkenin ihtiyacı olan nitelikli insan gücünü yetiştirmeye yönelik olarak ‘sertifikalı eğitim alanlarını’ belirleme, “ihtiyaç fazlasının oluşması durumunda” eğitim programlarını durdurma yetkisi verilmiştir.

Bu halde hekimlik mesleğinin icrasına yönelik her adım, “mesleki yeterlilik kazandırmak yada geliştirmek” olarak adlandırılabileceğine göre; keza her icraat “ülkenin ihtiyacı olan nitelikli insan gücünü yetiştirmek” olarak sunulabileceğine göre; “sertifikalı eğitim alanı” çoook geniş olacaktır.

Keza Yönetmelik ile “mezuniyet sonrası uygulanması özel bilgi ve/veya beceriye dayalı mesleki yeterlilikleri kazandırmaya yönelik eğitim” olarak adlandırılan bu alana; Bakanlık, Türk Silahlı Kuvvetleri, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sıra, özel hukuk tüzel kişileri (şirketler) ve gerçek kişiler de sokulmaktadır. Böylece bu eğitimler de, ticarileşmekte ve kar kapısı haline dönüştürülmektedir.

Zaten eğitimin içeriği, niteliği, hatta eğiticilerin niteliği yönünden hiçbir belirleme yapılmamış, hiçbir standart oluşturulmamış, tüm bu hususların Genel Müdürlüğe ve Komisyona bırakılmış olması da, gerçek amacın ve/veya “eğitim” amacıyla hareket edilip-edilmediğinin de açık göstergesidir.

İvedilikle dava açılması gerekmektedir. Bilgilerinize sunulur. 22.09.2010

Hukuk Bürosu



Ara

Twitter'da İstanbul Tabip Odası