Felsefe Etkinlikleri 26: Aydınlanma ve Kant-II

Sevgili Felsefe Dostları,

Aydınlanma toplantılarımıza üçüncüsüyle devam ediyoruz. Gelenlerin/izleyenlerin* hatırlayacağı gibi ilk toplantımızda Prof. Dr. Bülent Gözkan, Kant’ın 1781 yılında yayınlanan Saf Aklın Eleştirisiyle Platon ve Aristo ile temellenen 1800 yıllık metafizik düşünce dünyasının merkezini aşkın/transandant olandan özbilince/insana çevirerek Kopernik'in fizikte yaptığı devrimi felsefede gerçekleştirdiğinden, böylece hem felsefede hem dünyaya, varlığımıza dair düşüncelerimizde, algımızda yarattığı paradigma değişikliğinden ayrıntılı olarak söz etmiş, ahlak anlayışını temellendirdiği koşulsuz buyruk, özerklik, özgürlük, akıl gibi kavramları "Aydınlanma nedir?"** makalesindeki görev ve ödev kavramlarıyla birlikte anlatmıştı.

Sorularla daha da renklenen konuşmanın sonunda Sayın Gözkan ikinci bir toplantı daha yapma isteğimizi reddetmedi. Bu kez onunla Kant'ın Aydınlanma üzerine düşüncelerini Fransız Devrimi, üniversiteler ve felsefe bağlamında tartışma ve düşünme olanağı bulacağız.

28 Kasım 2017’de Odamız Cağaloğlu binasında yapacağımız ikinci toplantımızla ilişkili olarak Bülent Gözkan şöyle diyor:

"Kant’ın yaşadığı dönem (1724-1804), Batı dünyasında yaşanan çok önemli değişikliklerin meydana geldiği dönemdir aynı zamanda; ve bugün yaşamakta olduğumuz dünyanın temelleri büyük ölçüde o dönemde atılmıştır. O temellerin felsefi tarafında da Kant’ın çok önemli bir yeri vardır. O dönem aynı zamanda üniversite kurumunun da dönüşüme uğradığı toplumsal, siyasi, iktisadi ve bilimsel gelişmelerle bağlantılı olarak yeniden şekillendiği bir dönemdi. Kant, üniversite ve felsefe ilişkisini ele aldığı yazılarda, üniversite kurumuna yönelik bir dizi tespit yapmakta, uyarılarda bulunmakta ve felsefenin rolü ve işlevi hakkında eleştirel görüşlerini ifade etmekteydi. Bu konuşma o dönemde Aydınlanma Hareketi, modernite ve felsefe ilişkisini ele almakta ve o dönemde temelleri atılan yapısal ilişkilerden hareket ederek bugün üniversite ve felsefe ilişkisine bakmayı amaçlamaktadır."

Kant'ın ahlak felsefesini "Mutluluk pesinde kosan bir hayat, tam da özgürlükten kaçan bir hayattır" diye özetleyebiliriz miyiz? 21. yüzyıl insanının başkalarıyla ve kendisiyle, hayatıyla olan ilişkisini neoliberal sistemin insanı araçsallaştıran ve mutluluk havucuyla kandıran dünyasında Kant ahlakının yardımıyla sürdürmesi mümkün olabilir mi? Yoksa "insan denen bu eğri odundan hiç bir şey çıkmayacağını biliyorum" diyen Kant haklı mı? 

Foucault modern felsefeyi ,"iki yüzyıl önce, üzerinde pek fazla düşünülmeden ortaya atılan ‘Was ist Aufklaerung?’ sorusunu cevaplamaya çalışan felsefe"***  olarak tanımlıyor. Foucault'un işaret ettiği gibi Aydınlanma modern felsefe için hala bir soru olarak irdelenmekte. Bu nedenle  Kant'ın kısa ama çok katmanlı metniyle yanıtladığı Aydınlanma nedir? sorusunu günümüze ve dünyamıza olan etkileriyle birlikte anlama çabası daha da önem kazanıyor.

Bekliyoruz.

İstanbul Tabip Odası

 

*https://istabip.org.tr/videoizle?ID=70

** İ. Kant, Aydınlanma nedir? (PDF)

***M. Foucault, Aydınlanma Nedir?, Özne ve iktidar, S: 174, Ayrıntı yayınları

 

Aydınlanma ve Kant II (Üniversite, Felsefe)

Konuşmacı: Prof. Dr. H. Bülent Gözkan

Tarih: 28 Kasım 2017, Salı 

Saat: 19.00 

Yer: İstanbul Tabip Odası CAĞALOĞLU Büro

Prof. Dr. H. Bülent Gözkan

1957 yılında İstanbul’da doğdu. Orta öğrenimini Saint Joseph Lisesinde, lisans eğitimini ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümünde tamamladı. 1992’de ODTÜ Felsefe Bölümünden Geometride Uzlaşımsalcılık başlıklı teziyle yüksek lisans, 2000’de Boğaziçi Üniversitesi Felsefe Bölümünden Kant’ta Ben’in ve Aklın Kuruluşu başlıklı teziyle doktora derecesi aldı. Yeditepe, MSGSÜ, İTÜ, Galatasaray ve Boğaziçi Üniversitelerinde felsefe dersleri verdi. A.B.D. Clark Üniversitesi Felsefe Bölümünde misafir araştırmacı olarak bulundu. Kant, Frege, Wittgenstein ve Heidegger’in eserleri, ayrıca matematiksel mantık üzerinde çalıştığı başlıca alanlardır. Hâlen Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Felsefe Bölümü başkanıdır.