Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu olanların 2026 yılında sağlık hizmeti alabilmesini sağlayacak düzenleme 2025 yılı sonlanmasına rağmen yapılmadı. Bu durumda milyonlarca sigortalı GSS kapsamında sağlık hizmeti alamama tehlikesiyle karşı karşıya.

Bilindiği gibi Türkiye’de sağlık harcamaları esas olarak primli bir sistem olan GSS ile finanse ediliyor. Buna göre bir işverene bağlı olarak çalışanların primleri maaşlarından kesiliyor, esnaflar ise primlerini kendileri yatırıyor. Sigortalıların 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya aday çıraklık ve çıraklık eğitimi ile işletmelerde meslekî eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yükseköğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış çocukları da GSS kapsamında kabul ediliyor.

Bunların dışında primini kendisi ödemek zorunda olan yurttaşlar ise gelir testi ile yoksulluklarını kanıtlayabildikleri takdirde GSS primleri devlet tarafından ödeniyor. Bunun için de hane içinde kişi başına düşen gelirin asgari ücretin üçte birinden az olması gerekiyor. Eğer bu miktarın üzerinde ise primlerini kendileri ödemek zorundalar. Prim oranı geçtiğimiz yıla kadar asgari ücretin yüzde 3’ü oranında, aylık 780 TL idi. Geçtiğimiz Kasım ayında Cumhurbaşkanı tarafından bu oran yüzde 6’ya çıkarıldı, aylık 1.560 TL oldu. Bu yılbaşında brüt asgari ücretin 33.030 TL olarak açıklanmasıyla da aylık 1.981 TL’ye çıktı.

Kanuna göre primini kendileri ödeyenler ve Bağ-Kur’luların GSS kapsamında sağlık hizmeti alabilmesi için 60 günden fazla prim ve prime ilişkin her türlü borcunun bulunmaması gerekiyor. Aksi durumda GSS’den yararlanamıyorlar.

Geçtiğimiz yıllarda sene sonuna doğru yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile kanunda yer alan bu düzenleme bir yıl daha erteleniyor, böylece prim borcu olan yurttaşların Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastanelerinden hizmet almalarına imkân sağlanıyordu. Bu durumda olanlar özel hastanelerden faydalanamıyor, ilaçlarını ise parayla satın almak zorunda kalıyorlardı.

Çarşamba günü itibarıyla 2025 yılını bitirmiş olmamıza rağmen bu doğrultuda Cumhurbaşkanlığı Kararı yayınlanmadı.

Bu durumda sayıları milyonlarca olan, resmi olarak açıklanmamakla birlikte on milyona yakın olduğu tahmin edilen vatandaş, GSS prim borcu olduğu için GSS’nin sağladığı sağlık hizmetinden faydalanamayacak. Devlet ve üniversite hastanelerinden de hizmet alamayacak.

İstanbul Tabip Odası olarak ciddi bir halk sağlığı sorunu yaratacak olan bu durumun kökten çözümü için önerimiz öncelikle GSS prim borçlarının tümden silinmesi ardından prime, katılım payına, astronomik ilave ücretlerle özelden hizmet alımına dayalı mevcut sistemden vazgeçilmesidir. Bunun yerine sağlık hizmetleri finansmanının tümüyle genel bütçeden karşılandığı, herkese eşit, nitelikli, ulaşılabilir ve ücretsiz sağlık hizmeti sunulacak kamucu bir sağlık sistemi oluşturulmalıdır. Ülkemizin kaynakları böyle bir sistemi kurmak için yeterlidir.

İSTANBUL TABİP ODASI YÖNETİM KURULU
İTO Sağlık Politikaları Komisyonu