Yeni Eklenenler

Tarih: 11.01.2007

Katılımcılar:
Orhan Arıoğul, Saffet Ercan, Orhan Arıoğul, Saffet Ercan, Yeşim Işıl Ülman, Gürkan Sert, Tolga Güven, Faruk Yıldız, Kadircan Keskinbora, Gürsu Kıyan, Selahattin Kuşhan, Ali Demircan, Hüseyin Demirdizen

Gündem:
1-Standart Aydınlatılmış Onam Formu hazırlanması
2-Genel değerlendirme yapılması

Tartışmalar:
Yeşim Işıl Ülman tarafından işbirliği yapılabilecek kuruluşlar arasına Türkiye Bioetik Derneği�nin de katılması önerisi yapıldı ve öneri kabul edildi.
Etik, Hukuki, Hasta hakları ve Hekimler açısından problem oluşturmayacak bir yapıda genel aydınlatılmış onam formları ve rehberleri hazırlanmalı ve bunlara tüm hekimlerin ulaşabilmesi sağlanmalıdır.
Formlar hastaların anlayacağı kelimelerle ve dilde hazırlanmalı ve onam, tıbbi işlemi yapacak hekim tarafından alınmalı. (sağık durumu hakkında bilgi almalı, anlaşılır ve yeterli düzeyde bilgi ve yardım almalı, tedaviye birlite karar verilmeli, riskler, komplikasyonlar, tedavi olmazsa olabilecekler, anestezi v.b. uygulamalar hakkında bilgileri içermeli,) Ayrıca anestezi altında iken yapılması olası ek uygulamalar hakkında da bilgi verilerek önceden bunlar yapılacak olursa kabul edeceğini kabul ettiğinide içermelidir.
Kadircan Keskinbora tarafından Göz Hastalıklarına yönelik yapılan çeşitli uygulamalara ve genel olarak kullanılabilecek aydınlatılmış onam formu örnekleri okundu ve tartışılarak değerlendirildi.
Selahattin Kuşhan tarafından hazırlanmış olan bir aydınlatılmış onam formu okundu ve değerlendirmeler yapıldı.
Eğer uygulama ve/veya tedavi sırasında bir değişiklik yapılacaksa bunun hakkında da yeterli bilgilendirme yapılmalı gerekirse yeniden onam alınması faydalı olacaktır. Böylelikle her aşamada hasta bilgilendirilmiş ve hasta hekim arasındaki iletişimde sağlıklı olarak sürdürülmüş olacaktır.
Araştırma amaçlı bazı doku parçaları alınması durumunda ya ayrı bir izin veya onam formu alınmalı yada buna ait bilgi, onam formunda yer almalıdır.
Bazı özel kurumlarda alınan aydınlatılmış onam formlarının altına ücret ve ödeme ile ilgili maddeler ekleniyor bunların anlamı yoktur.
Aydınlatılmış onamın alnması aslında hekimin duyarlılığı ve hekimlik sanatının uyguanması ile ilgili olarak ele alınmalı ve bunun mesleğin gereklerinden biri olduğu vurgulanmalıdır. Ayrıca bu form ile hasta � hekim arasındaki iletişim de olumlu etkilenecektir.
Temel argümanları içeren format TTB, İTO tarafından hazırlanmalı ve Uzmanlık Dernekleri tarafından alanlarına yönelik spesifikasyonlarla formlar geliştirilmeli ve bunlara TTB, İTO web sayfaları üzerinden ulaşım sağlamalıdır. Hekimler web sayfasında, bu işin felsefesine, hukuki boyutuna, etik boyutuna, ulusal ve uluslararası alanda ki ilgili linklere ulaşabilmelidir.
Kurumlarda tanı ve tedavi rehberlerine uygun (standartlar hazırlanmalı ve buna uzmanlık dernekleri öncülük etmeli) tetkikler yapılmalı, gereksiz uygulamalardan kaçınılmalı ayrıca yönetimlerin sorumluluklarıda ön plan çıkartılmalı, kurumların ve hastanelerin olanakları hastalara anlatılmalı ve buna uygun olarak hekimlik uygulamaları yapılmalıdır.
Ayrıca Acil Hizmetler, Çocuklar üzerindeki uygulamalar, organ nakilleri ve deneysel çalışmalar için farklı çalışma grupları oluşturarak farklı Aydınlatılmış Onam formları hazırlanmalıdır.
Aydınlatılmış Onam çalışmaları için Gürkan Sert tarafından hazırlanan form okundu ve tartışılarak değerendirme yapıldı.
Öncelikli olarak hastaya yönelik formun amacını ve hastanın bilgilenmesini içeren bir yazı ile ön bilgilendirme yapılmalı, daha sonra uygulanacak tanı ve tedavi yöntemine ve bunların alternatiflerine yönelik ve / veya bu yöntemleri red ettiğinde olabileceklere dair bilgileri içeren aydınlatılmış onam formu hazırlanmalıdır.
Kurumların yöneticilerinin, Aydınlatılmış Onam uygulamalarında yaşanan eksiklik ve yanlışlıklardan dolayı sorumlulukları mevcuttur, bu konuda gereken ortam ve olanakları da hazırlamalıdır.

Kararlar:
a- Yeşim Işıl Ülman tarafından işbirliği yapılabilecek kuruluşlar arasına Türkiye Bioetik Derneği�nin de katılması önerisi yapıldı ve öneri kabul edildi.
b- Etik Kurul çalışmaları sonucunda oluşturulan form örnekleri TTB ve İTO web sayfalarında yayınlanmalıdır.
c- Gürkan Sert tarafından hazırlanan format geliştirilerek standart form haline getirilmelidir.
d- Aydınlatılmış Onam Formu Hazırlamasına yönelik;
1-Aydınlatılmış Onam Formu ile ilgili olarak yasal, etik çerçevesi ve konunun tarihçesi ve felsefesine yönelik bilgilendirmeleri içeren bir çerçeve oluşturulmalıdır.
2-Hastanın ve hekimlerin haklarına yönelik bilgilendirmeleri de içermelidir.
3-Medikal uygulamaların kabul edildiğine ve red edildiğine yönelik bilgilendirmeler içermelidir.
e- Aydınlatılmış Onam Formunun İlke ve Prensiplerine yönelik;
1- Tanı ve tedavi süreci boyunca yeni bir durum ortaya çıktığında hasta ve/veya yakınlarına yeniden bilgilendirme yapılarak gerekirse onam alınmalıdır.
2- Aydınlatılmış Onam alma ve / veya bilgilendirmeler primer hekim tarafından yapılmalıdır.
3- Multidispliner olarak gerçekleştirilecek uygulamalarda, her disiplin kendi konusu ile ilgili uygulamalar hakkında bilgilendirmeler yapmalı ve onam almalıdır.
4- Aydınlatılmış Onam hastanın sosyo-kültürel yapısına uygun ve anlayacağı dilden hazırlanmalı ve bu konuda hastadan tarih, saat ve anladığına dair bir notiçeren yazı ve imza alınmalıdır.
5- Hasta ve/veya yakını verdiği onamı geri alma hakkına sahiptir. ( Bu konuda eğer hastanın sağlığı ve yaşamı zarar görecek ise hekimin itiraz hakkı mevcuttur.)
6- Hastanın özgür iradesi ile karar verebileceği ortam sağlanmalıdır. (Fiziksel ve psikolojik açıdan hastaya bu olanak ve zaman tanınmalıdır.)
f- Üniversitelerin Tıp Fakültelerine ve Eğitim Araştırma Hastanelerine örnek dosyalar gönderilerek kıdemli asistanlara dosyalar hazırlatılmalı ve bu konularda ki gelişimlerine katkıda bulunulmalıdır.
g- Gelecek toplantının 15.02.2007 tarihinde saat 18.30 da İTO�da yapılmasına karar verilmiştir.