İstanbul Tabip Odası Hukuk Bürosuna 2009 yılında yapılan hekim başvuruları üzerine bir değerlendirme

 

Hukuk Büromuza çeşitli sorunlara ve mevzuat değişikliklerine ilişkin çok sayıda başvuru yapılmaktadır. Son yıllarda kamuda çalışan hekimlerin yanı sıra, özel hekimlik alanından yapılan başvurularda da ciddi artış görülmektedir. Özel hekimlik alanında yaşanan sorunların görünür hale getirilmesi amacıyla, başvurular arasından kimi örnekleri paylaşmaya çalışacağız.

Örnekler işyeri hekimleri, özel hastaneler ve tıp merkezlerinde çalışan hekimler, muayenehanesi olan hekimler ve özel kurumlarda çalışan hekimlerin farklı konulardaki başvuruları arasından seçilmiştir.

Başvuran hekimlerin 45’i özel hastanelerde, 27’si tıp merkezlerinde, 35’i işyeri hekimi olarak çalışmış ve/veya çalışmakta olan hekimler olup, 14’ü sadece muayenehanesinde, 4’ü de bankalar gibi özel kurumlar bünyesinde çalışmaktadır. Bu 125 başvuruyu, çalışma alanlarına göre kategorileştirdiğimiz durumda, ortaya çıkan tablo şöyledir.

I- Özel Hastaneler ve Tıp Merkezlerinde Çalışan Hekimler:

1- Ücret Sorunları: Bu başlıkta; ücret ödemelerinde aksamalar/gecikmeler yaşanması veya hiç ücret ödenmemesi, ücretlerde haksız ve keyfi kesintiler yapılması, örneğin ücretin hekimin rızası olmaksızın çeşitli oranlarda düşürülmesi veya fiks ücretin kaldırılarak yalnızca hak ediş karşılığı çalışmaya geçilmesi, iş sözleşmesinde anlaşmanın altında ücret gösterilmesi veya hiç yazılı sözleşme yapılmaması sebebiyle ücret miktarının ispatlanamamasına ilişkin başvurular sıralanabilir.

2- Sözleşme Sorunları: İşveren tarafından yazılı sözleşme yapılmaya yanaşılmaması veya sürekli olarak ertelenmesi, akdedilen sözleşmelerin bir örneğinin hekimlere verilmemesi, hekimlerin şartların tek taraflı belirlendiği tip sözleşmeler imzalanmaya zorlanmaları, ücret, çalışılan işyeri, çalışma gün ve saatleri gibi sözleşme hükümlerinin hekimin rızası olmaksızın tek taraflı değiştirilmesi ve hekimlerin bu değişikliklere uymaya zorlanmalarına ilişkin başvurular sıralanabilir

3- Fesih Sorunları: Bu başlıkta ise; iş akitlerinin haksız ve süresinden önce feshi, feshin sözlü olarak bildirilmesi, yazılı olarak yapılmaya yanaşılmaması, kıdem-ihbar tazminatlarının ödenmemesi sorunları ağırlıktadır.

4- Çalışma Biçimi Sorunları: Tam gün ücret (fiks ücret, hak ediş vs.) karşılığı çalışan hekimlerin, muayenehane ve/veya şirket açılışı yaptırılarak makbuz-fatura düzenletilerek çalışmaya zorlanmaları veya ücretin cüz’i bir kısmı için SSK bildirimi yapılıp, kalan kısım için yine makbuz-fatura karşılığı çalışmaya zorlanmaları, SSK primlerinin gerçek ücretin altında yatırılması olarak özetlenebilir.

5- Malpraktis Soruları: Bu başlıkta; hasta/hasta yakınları tarafından, hekimin tıbbi uygulamasının kusurlu olduğu yolundaki şikayetleri üzerine ikame olunan ceza davaları ile tazminat davalarına ilişkin sorunlar/başvurular ağırlıktadır. Hekim aleyhinde bu nedenle başlatılan disiplin işlemleri de azımsanmayacak ağırlıktadır.

6- SGK Genelgesi’ne İlişkin Sorular: SGK Başkanlığı’nın “Bağ-Kur Sigortalı Hekimler” başlıklı 18.08.2009 tarihli yazısından sonra, bir özel sağlık kuruluşunda tam gün ücretli olarak çalışan, buna karşılık fatura-makbuz düzenleyen ve Bağ-Kur sigortalısı olan hekimlerin bu çalışma düzeninin devam edip etmeyeceğine dair başvurular bir hayli artmıştır.

7- Sorumluluk Sigortası Soruları: Mesleki sorumluluk sigortası yaptırmanın zorunlu olup olmadığına veya hangi poliçenin daha uygun şartlar içerdiğine ilişkin başvurular sayılabilir.

8- Mesleki Bağımsızlık Sorunları:
Bu başlıkta; özel sağlık kuruluşunda muayene edilecek hasta sayısına veya istenecek tetkiklere ilişkin zorlamalarda bulunulduğuna ilişkin sorunlar ile yine kimi özel sağlık kuruluşlarında başhekimler tarafından mesleki bağımsızlığa müdahale edildiğine ilişkin sorunlar yer almaktadır.

II- İşyeri Hekimi Olarak Çalışan Hekimler:

1- Ücret Sorunları: Bu başlıkta; ücret ödemelerinde aksamalar/gecikmeler yaşanması veya hiç ücret ödenmemesi, sözleşmede yer aldığı halde TTB Asgari Ücret Tarifesi’nin altında ödeme yapılması, ortak sağlık birimine dahil olan bir işverenin ödeme yapmaması gibi başvurular sıralanabilir.

2- Sözleşme Sorunları: TTB’nin tip sözleşmesi akdedildiği halde, daha düşük ücret veya aleyhe hükümler içeren ikinci bir sözleşme imzalatılması, ücret veya çalışma gün ve saatleri gibi sözleşme hükümlerinin hekimin rızası olmaksızın tek taraflı değiştirilmesi gibi konular sıralanabilir.

3- Fesih Sorunları: Bu başlıkta ise; iş akitlerinin haksız ve süresinden önce feshi, feshin sözlü olarak bildirilmesi, yazılı olarak yapılmaya yanaşılmaması, kıdem-ihbar tazminatlarının ödenmemesi veya tazminatların çalışılan gün ve saatler toplanarak hesaplanması sorunları ağırlıktadır.

4- İşyerinin Taşınması Sorunları: Bu başlıkta; sözleşmede çalışmak konusunda anlaşılan fabrika veya işyerinin şehrin bir başka yerine taşınması sebebiyle bu yeni yere ulaşmak konusundaki sorunlar ile bu gibi durumlarda ne yapılabileceğine ilişkin sorular sıralanabilir.

III- Muayenehanesi Olan Hekimler:

1- Tıbbi Atık Sorunu: Bu başlıkta; belediyeler tarafından her yıl sene başlarında gönderilen tıbbi atık konulu sözleşmeleri imzalamak gerekip gerekmediği, bu konuda harç ödenmesinin zorunlu olup olmadığı, kimi branşlarda muayenehanede hiçbir tıbbi atık üretilmediği, bu konuda ne yapılabileceği soruları sayılabilir.

2- İşyeri Harçları Sorunu: Bu konuda ise, belediyelerden işyeri ruhsatı almanın ve talep edilen harçları ödemenin zorunlu olup olmadığı soruları yer almaktadır.

3- SGK Genelgesi’ne İlişkin Sorular: SGK Başkanlığı’nın “Bağ-Kur Sigortalı Hekimler” başlıklı 18.08.2009 tarihli yazısından sonra, muayenehanesi olup ayrıca bir özel sağlık kuruluşunda hizmet de veren ve buna karşılık fatura-makbuz düzenleyen ve Bağ-Kur’a tabi olan hekimlerin bu çalışma düzeninin devam edip etmeyeceğine dair sorular bulunmaktadır.

4- SGK Anlaşması Sorunu: SGK’nın muayenehanelerden hizmet satın alması için neler yapılması gerektiğine ilişkin başvurular bulunmaktadır.

5- Malpraktis Soruları: Bu başlıkta; hasta/hasta yakınları tarafından, hekimin tıbbi uygulamasının kusurlu olduğu yolundaki şikayetleri üzerine ikame olunan ceza davaları ile tazminat davalarına ilişkin sorular bulunmaktadır.

6- Tam Gün Soruları: Tam gün adıyla bilinen değişiklik tasarısı yasalaştığı takdirde muayenehanesi olan hekimlerin mevcut hukuki durumunun nasıl etkileneceğine ilişkin başvurular yer almaktadır.

7- Reklam Kurulu Sorunları: Bu başlıkta, muayenehaneye ilişkin gazetelerde ve/veya web sitesindeki yayınlar sebebiyle Reklam Kurulu tarafından verilen para cezalarına ilişkin sorunlar sıralanabilir.


IV- Kurumlarda Çalışan Hekimler:

1- Ücret Sorunları: Bu başlıkta; ücretlerin düşüklüğü ve gerekli artışların yapılmamasına ilişkin başvurular yer almaktadır.

2- Tam Gün Soruları: Tam gün adıyla bilinen değişiklik tasarısı yasalaştığı takdirde mevcut hukuki durumlarının nasıl etkileneceğine ilişkin sorular sayılabilir.

V- Diğer:

Bu başlıkta, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik ile Özel Hastaneler Yönetmeliği’nde 15.02.2008 ile 11.03.2009 tarihlerinde yapılan değişiklikler sonucunda; kadro bulamamak, yaş haddinden emekli olmamış olmak, yalnızca part-time çalışmak istemek gibi nedenlerle çalışmaları engellenen/izin verilmeyen hekimlerin başvuruları sıralanabilir.

İstanbul Tabip Odası
Hukuk Bürosu